Neoland

Từ nhiều năm qua, chương trình nhà ở cho người thu nhập thấp (nay mở rộng là Nhà ở xã hội) đã luôn là mối quan tâm và bức xúc, không chỉ với người dân mà với cả các cấp chính quyền, các tổ chức xã hội v.v.. Vậy làm thế nào để ước mơ của người thu nhập trung bình và thấp có được một căn hộ trở thành hiện thực - điều này thực sự chỉ thực thi khi chương trình được xã hội hóa: cả xã hội tham gia vào chương trình; trước hết, là các doanh nghiệp bất động sản (BĐS). Thế nhưng, ngay cả với các doanh nghiệp BĐS, muốn tham gia thực hiện được với chương trình, sẽ không dễ nếu không được sự hỗ trợ về phía nhà nước. Cuộc trao đổi dưới đây của Tạp chí BĐS Nhà đất Việt Nam với bà Đặng Kiều Tiên – Chủ tịch HĐQT Công ty Neoland cho thấy phần nào mong muốn và băn khoăn của một doanh nghiệp tham gia chương trình.

• Thưa Bà, được biết Công ty Neoland đang bắt tay vào chuẩn bị cho một dự án đầu tư nhà ở xã hội, bà có thể vui lòng cho biết dự kiến của Công ty đối với việc tham gia chương trình này?

  Nhà là tài sản lớn, đôi khi là tài sản của cả đời người. Kiến trúc của một ngôi nhà thẻ hiện văn hóa, phong tục, tập quán của đất nước và dân tộc. Sự phát triển nhà ở nói riêng và đô thị nói chung phản ánh sự phát triển kinh tế - xã hội của quốc gia. Nhu cầu sở hữu nhà ở, không gian sống riêng biệt của mỗi cá nhân – mỗi gia đình là nhu cầu là quyền lợi cơ bản của mỗi con người… Vì hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh và môi giới BĐS nên chúng tôi rất hiểu nhu cầu cháy bổng đó, chính vì vậy, mỗi quý Công ty Neoland đều dành ra một số sản phẩm cho chương trình “Bán nhà cho công nhân viên mua để ở”.

  Quan điểm của Công ty về chương trình này như thế nào?

  Chương trình này phi lợi nhuận nên các căn hộ sẽ được bán ra với giá vốn (giá mà Neoland mua vào, thấp hơn giá bán trên thị trường) và có sự tham gia hỗ trợ vốn vay từ các Ngân hàng, Quỹ phát triển nhà TP.HCM với lãi suất ưu đãi. Chương trình áp dụng cho tất cả những người đang làm việc cho các cơ quan nhà nước hoặc các Công ty trong địa bàn TP.HCM. Điều kiện được giải quyết mua nhà trong chương trình “Bán nhà cho công nhân viên mua nhà để ở” là phải có thư giới thiệu cả cấp lãnh đạo cao nhất của cơ quan (ký tên và đóng dấu), nội dung thư xác nhận người được giới thiệu hoàn toàn chưa có nhà ở. Mỗi người có thư giới thiệu chỉ chỉ được mua duy nhất một căn hộ.

  Số lượng căn hộ bán ra của chương trình này là hạn chế, trong trường hợp hết chỗ, bắt buộc phải chờ sang quý sau để giải quyết tiếp.

  Theo Bà, thực tế chương trình cho vay mua nhà của Quỹ phát triển nhà TP.HCM có thực sự hiệu quả? Những hạn chế nào của chương trình cần được giải quyết.

  Theo Sở Xây dựng, mỗi năm thành phố đều có chương trình xây dựng nhà và căn hộ cho công nhân viên, phòng cho công nhân thuê và nhà công vụ… Đây là chương trình rất quan trọng nhằm giải quyết nhà ở cho công nhân viên. Nhưng việc xây dựng tạo nên những sản phẩm là nhà và căn hộ chỉ mới là điều kiện cần, ngoài ra còn yếu tố quan trọng nữa cần đề cập là khả năng tài chính để mua, thuê nhà và đây mới là điều kiện đủ.

  Giá nhà cho gia đình 4 người sinh hoạt tương đối đủ tiện nghi hiện nay mức thấp nhất khoảng 700 - 800 triệu đồng/căn, trong khi thu nhập phần lớn của công nhân viên chỉ có 3 - 4 triệu đồng/người/tháng nên khó có thể mua nhà ở thanh toán ngay bằng lương của họ.

  Năm 2005, chương trình hỗ trợ vốn vay mua nhà của Quỹ phát triển nhà ở áp dụng cho người vay là công nhân viên, người lao động hưởng lương từ ngân sách nhà nước, thời gian làm việc liên tục từ ba năm trở lên và đối tượng được vay khá hạn chế. Tiêu chuẩn cho vay là 300 triệu, lãi suất 0.57%/tháng, thời gian cho vay tối đa 15 năm… Nhưng hơn hai năm rưỡi qua, số người được vay vẫn còn ít.

  Kết quả là Quỹ tồn đọng khá lớn, trong khi nhiều công nhân viên chức vẫn chưa tiếp cận được vốn vay. Điều này chứng tỏ các tiêu chuẩn qui định đối với người vay “quá khó”, và hạn chế đối tượng. Thông thường Ngân hàng cho phép người lao

• động được vay tối đa 70% giá trị căn nhà, một gia đình hai vợ chồng và hai con cần một căn hộ diện tích tối thiểu 75m2 trị giá là 700 triệu, họ cần vay số tiền 490 triệu (70%) nhưng số tiền vay bị khống chế không quá 300 triệu đồng. Số tiền vay này nếu không vay được buộc phải trả 100% nhưng điều đó vượt quá khả năng của nhiều người, chưa kể đến trường hợp không dễ tìm căn hộ có mức giá trên trong thời gian hiện nay, vì vậy dẫn đến tình trạng rất khó khăn để tìm được nhà giá rẻ nhưng khi tìm được thì số tiền vay không đủ để mua. Số tiền vay nên mở rộng 500 triệu.

  Ngoài ra thời gian cho vay tối đa 15 năm cũng cần được xem xét lại vì để vay 490 triệu trong 15 năm, mỗi tháng họ phải trả 2.8tr tiền gốc và 2.7tr tiền lãi chiếm 70% thu nhập 8tr của hai vợ chồng công nhân viên. Đây quả là một thách thức hay nói cách khác là một trở ngại không nhỏ trong việc chi tiêu cho cuộc sống từ đồng lương công nhân viên chức. Thời gian cho vay nên mở rộng đến 20-25 năm.

  Do đó theo nhận định cá nhân, mặc dù chủ chương của chương trình hỗ trợ cho vay mua nhà cho các đối tượng là cán bộ công nhân viên của Chính phủ rất đúng và cần thiết nhưng tính khả thi của việc triển khai của chương trình lại không cao.

  Bà nghĩ thế nào về việc các Công ty BĐS Việt Nam bắt tay liên kết để dễ dàng vượt qua khủng hoảng tiền tệ và sự bùng nổ lãi suất ngân hàng hiện nay?

  Với những gì đang diễn ra trên thị trương BĐS hiện nay, các Công ty BĐS nước ngoài với nguồn lực mạnh mẽ về tài chính, có chiến lược tốt đã nhanh chóng giành được nhiều dự án vị trí đẹp, trong khi các doanh nghiệp trong nước vẫn đang vất vả để tìm lối ra khỏi những đợt sóng lãi suất vay ngân hàng (thường các Công ty BĐS trong nước lệ thuộc vào vốn vay ngân hàng trong nước). Trong tình hình khó khăn hiện nay, khi mà cần có sự đoàn kết bắt tay giữa các công ty BĐS trong nước với nhau thì gần như không thấy sự đoàn kết, bắt tay nhau mà chỉ thấy các doanh nghiệp trong nước đơn phương tìm kiếm đối tác nước ngoài để hợp tác, thậm chí sang nhượng lại dự án để có một lợi nhuận khiêm tốn vì với lãi suất 21%/năm thì sẽ không có dự án nào sử dụng vốn vay mà có lãi.

  Nếu có sự bắt tay giữa các Công ty BĐS trong nước với nhau để chia sẻ lợi nhuận thì áp dụng về vốn, nguồn lực chất xám cũng sẽ nhẹ nhàng hơn.

  Ở các cường quốc về kinh tế như Anh, Pháp… và nhất là Mỹ, thị trường BĐS được xem là một trong những thị trường trụ cột đóng góp đáng kể phần thu ngân sách của Nhà nước vì doanh thu của nghành BĐS chiếm hơn ½ GDP của những nước này. Vì vậy, mỗi khi thị trường BĐS gặp khó khăn, Chính phủ luôn tìm mọi cách để giữ cho thị trường BĐS được ổn định. Vừa qua, thị trường BĐS Mỹ bị giảm sút do cơn sốt cầm cố tín dụng thế chấp, giá nhà giảm 40% - 50% nhiều nhà đầu tư tháo chạy. Cục dự trữ Liên bang Mỹ (FED) liền can thiệp và đưa ra hàng loạt giải pháp cứu nguy cho thị trường BĐS như cắt giảm lãi suất, bơm thêm tiền cho các ngân hàng, quỹ đầu tư...

  Trong thời gian chờ đợi Việt Nam học hỏi kinh nghiệm từ bài học của FED, các Công ty BĐS Việt Nam thay vì chờ đợi các giải pháp cứu nguy từ Ngân hàng Nhà nước nên chủ động tự cứu mình bằng cách bắt tay liên kết cùng nhau thực hiện dự án để chia sẽ lợi nhuận.